ÖZDEYİŞLER

Sunuş


1.Bölüm

    ozd.1:1 1kr.4:32 Davut oğlu İsrail Kralı Süleyman'ın özdeyişleri:
    ozd.1:2 Bu özdeyişler, bilgeliğe ve terbiyeye ulaşmak,
      Akıllıca sözleri anlamak,
    ozd.1:3 Başarıya götüren terbiyeyi edinip
      Doğru, haklı ve adil olanı yapmak,
    ozd.1:4 Saf kişiyi ihtiyatlı,
      Genç adamı bilgili ve sağgörülü kılmak içindir.
    ozd.1:5 ozd.1:6 Özdeyişlerle benzetmeleri,
      Bilgelerin sözleriyle bilmecelerini anlamak için
      Bilge kişi dinlesin ve kavrayışını artırsın,
      Akıllı kişi yaşam hüneri kazansın.

Ayartmalardan Kaç



    ozd.1:7 eyu.28:28; zeb.111:10; ozd.9:10 RAB korkusudur bilginin temeli.
      Ahmaklarsa bilgeliği ve terbiyeyi küçümser.
    ozd.1:8 Oğlum, babanın uyarılarına kulak ver,
      Annenin öğrettiklerinden ayrılma.
    ozd.1:9 Çünkü bunlar başın için sevimli bir çelenk,
      Boynun için gerdanlık olacaktır.
    ozd.1:10 Oğlum, seni ayartmaya çalışan günahkârlara teslim olma.
    ozd.1:11 Şöyle diyebilirler:
      «Bizimle gel,
      Adam öldürmek için pusuya yatalım,
      Zevk uğruna masum kişileri tuzağa düşürelim.
    ozd.1:12 Onları ölüler diyarı gibi diri diri,
      Ölüm çukuruna inenler gibi
      Bütünüyle yutalım.
    ozd.1:13 Bir sürü değerli mal ele geçirir,
      Evlerimizi ganimetle doldururuz.
    ozd.1:14 Gel, sen de bize katıl,
      Tek bir kesemiz olacak.»
    ozd.1:15 Oğlum, böyleleriyle gitme,
      Onların tuttuğu yoldan uzak dur.
    ozd.1:16 yea.59:7; rom.3:15 Çünkü ayakları kötülüğe koşar,
      Çekinmeden kan dökerler.
    ozd.1:17 Kuşların gözü önünde ağ sermek boşunadır.
    ozd.1:18 Başkasına pusu kuran kendi kurduğu pusuya düşer.
      Yalnız kendi canıdır tuzağa düşürdüğü.
    ozd.1:19 Haksız kazanca düşkün olanların sonu böyledir.
      Bu düşkünlük onları canlarından eder.

Bilgeliğin Sesini Dinle



    ozd.1:20 ozd.8:1-3 Bilgelik dışarıda yüksek sesle haykırıyor,
      Meydanlarda sesleniyor.
    ozd.1:21 Kalabalık sokak başlarında bağırıyor,
      Kentin giriş kapılarında sözlerini duyuruyor:
    ozd.1:22 «Ey budalalar, budalalığı ne zamana dek seveceksiniz?
      Alaycılar ne zamana dek alay etmekten zevk alacak?
      Akılsızlar ne zamana dek bilgiden nefret edecek?
    ozd.1:23 Uyardığımda yola gelin, o zaman size yüreğimi açar,
      Sözlerimi anlamanıza yardım ederim.
    ozd.1:24 Ama sizi çağırdığım zaman beni reddettiniz.
      Elimi uzattım, umursayan olmadı.
    ozd.1:25 Duymazlıktan geldiniz bütün öğütlerimi,
      Uyarılarımı duymak istemediniz.
    ozd.1:26 ozd.1:27 Bu yüzden ben de felaketinize sevineceğim.
      Belaya uğradığınızda,
      Bela üzerinize bir fırtına gibi geldiğinde,
      Bir kasırga gibi geldiğinde felaketiniz,
      Sıkıntıya, kaygıya düştüğünüzde,
      Sizinle alay edeceğim.
    ozd.1:28 O zaman beni çağıracaksınız,
      Ama yanıtlamayacağım.
      Var gücünüzle arayacaksınız beni,
      Ama bulamayacaksınız.
    ozd.1:29 Çünkü bilgiden nefret ettiniz.
      RAB'den korkmayı reddettiniz.
    ozd.1:30 Öğütlerimi istemediniz,
      Uyarılarımın tümünü küçümsediniz.
    ozd.1:31 Bu nedenle tuttuğunuz yolun meyvesini yiyeceksiniz,
      Kendi düzenbazlığınıza doyacaksınız.
    ozd.1:32 Bön adamlar dönekliklerinin kurbanı olacak.
      Akılsızlar kaygısızlıklarının içinde yok olup gidecek.
    ozd.1:33 Ama beni dinleyen güvenlik içinde yaşayacak,
      Kötülükten korkmayacak, huzur bulacak.»

Bilgeliğin Yararları


2.Bölüm

    ozd.2:1 ozd.2:2 Oğlum, bilgeliğe kulak verip
      Yürekten akla yönelerek
      Sözlerimi kabul eder,
      Buyruklarımı aklında tutarsan,
    ozd.2:3 Evet, aklı çağırır,
      Ona gönülden seslenirsen,
    ozd.2:4 Gümüş ararcasına onu ararsan,
      Onu ararsan define arar gibi,
    ozd.2:5 RAB korkusunu anlar
      Ve Tanrı'yı yakından tanırsın.
    ozd.2:6 Çünkü bilgeliğin kaynağı RAB'dir.
      O'nun ağzından bilgi ve anlayış çıkar.
    ozd.2:7 Doğru kişileri başarıya ulaştırır,
      Kalkanıdır dürüst yaşayanların.
    ozd.2:8 Adil olanların adımlarını korur,
      Sadık kullarının yolunu gözetir.
    ozd.2:9 O zaman anlarsın her iyi yolu,
      Neyin doğru, haklı ve adil olduğunu.
    ozd.2:10 Çünkü yüreğin bilgelikle dolacak,
      Zevk alacaksın bilgiden.
    ozd.2:11 Sağgörü sana bekçilik edecek
      Ve akıl seni koruyacak.
    ozd.2:12 Bunlar seni kötü yoldan,
      Ahlaksızın sözlerinden kurtaracak.
    ozd.2:13 Onlar ki karanlık yollarda yürümek için
      Doğru yoldan ayrılırlar.
    ozd.2:14 Kötülük yapmaktan hoşlanır,
      Zevk alırlar kötülüğün aşırısından.
    ozd.2:15 Yolları dolambaçlı,
      Yaşayışları çarpıktır.
    ozd.2:16 ozd.2:17 Bilgelik, gençken evlendiği eşini terk eden,
      Tanrı'nın önünde içtiği andı unutan ahlaksız kadından,
      Sözleriyle yaltaklanan
      Vefasız kadından seni kurtaracak.
    ozd.2:18 O kadının evi insanı ölüme,
      Yolları ölülere götürür.
    ozd.2:19 Ona gidenlerden hiçbiri geri dönmez,
      Yaşam yollarına erişmez.
    ozd.2:20 Bu nedenle sen iyilerin yolunda yürü,
      Doğruların izinden git.
    ozd.2:21 Çünkü ülkede yaşayacak olan doğrulardır,
      Dürüst kişilerdir orada kalacak olan.
    ozd.2:22 Kötüler ülkeden sürülecek,
      Hainler sökülüp atılacak.

Bilgenin Yolu


3.Bölüm

    ozd.3:1 Oğlum, unutma öğrettiklerimi,
      Aklında tut buyruklarımı.
    ozd.3:2 Çünkü bunlar ömrünü uzatacak,
      Yaşam yıllarını, esenliğini artıracaktır.
    ozd.3:3 Sevgiyi, sadakati hiç yanından ayırma,
      Bağla onları boynuna,
      Yaz yüreğinin levhasına.
    ozd.3:4 1sa.2:26; ozd.3:4; luk.2:52 Böylece Tanrı'nın ve insanların gözünde
      Beğeni ve saygınlık kazanacaksın.
    ozd.3:5 RAB'be güven bütün yüreğinle,
      Kendi aklına bel bağlama.
    ozd.3:6 Yaptığın her işte RAB'bi an,
      O senin yolunu düze çıkarır.
    ozd.3:7 rom.12:16 Kendini bilge biri olarak görme,
      RAB'den kork, kötülükten uzak dur.
    ozd.3:8 Böylece bedenin sağlık
      Ve ferahlık bulur.
    ozd.3:9 Servetinle ve ürününün turfandasıyla
      RAB'bi onurlandır.
    ozd.3:10 O zaman ambarların tıka basaa1  dolar,
      Teknelerin yeni şarapla dolup taşar.
    ozd.3:11 ibr.12:5-6 eyu.5:17 Oğlum, RAB'bin terbiye edişini hafife alma,
      O'nun azarlamasından usanma.
    ozd.3:12 vah.3:19 Çünkü RAB, oğlundan hoşnut bir baba gibi,
      Sevdiğini azarlar.

    ozd.3:13 Bilgeliğe erişene,
      Aklı bulana ne mutlu!
    ozd.3:14 Gümüş kazanmaktansa onu kazanmak daha iyidir.
      Onun yararı altından daha çoktur.
    ozd.3:15 Daha değerlidir mücevherden,
      Dileyeceğin hiçbir şey onunla kıyaslanamaz.
    ozd.3:16 Sağ elinde uzun ömür,
      Sol elinde zenginlik ve onur vardır.
    ozd.3:17 Yolları sevinç yollarıdır,
      Evet, bütün yolları esenliğe çıkarır.
    ozd.3:18 Bilgelik yaşam ağacıdır ona sarılanlara,
      Ne mutlu ona sımsıkı tutunanlara!

    ozd.3:19 RAB dünyanın temelini bilgelikle attı,
      Gökleri akıllıca yerleştirdi.
    ozd.3:20 Bilgisiyle enginler yarıldı,
      Bulutlar suyunu verdi.
    ozd.3:21 Oğlum, sağlam öğüde, sağgörüye tutun.
      Sakın gözünü ayırma onlardan.
    ozd.3:22 Onlar sana yaşam verecek
      Ve boynuna güzel bir süs olacak.
    ozd.3:23 O zaman güvenlik içinde yol alırsın,
      Sendelemeden.
    ozd.3:24 Korkusuzca yatar,
      Tatlı tatlı uyursun.
    ozd.3:25 Beklenmedik felaketten,
      Ya da kötülerin uğradığı yıkımdan korkma.
    ozd.3:26 Çünkü senin güvencen RAB'dir,
      Tuzağa düşmekten seni O koruyacaktır.

    ozd.3:27 Elinden geldikçe,
      İyiliğe hakkı olanlardan iyiliği esirgeme.
    ozd.3:28 Elinde varken komşuna,
      «Bugün git, yarın gel, o zaman veririm» deme.
    ozd.3:29 Sana güvenerek yanında yaşayan komşuna
      Kötülük tasarlama.
    ozd.3:30 Sana kötülük etmemiş biriyle
      Yok yere çekişme.
    ozd.3:31 Zorba kişiye imrenme,
      Onun yollarından hiçbirini seçme.
    ozd.3:32 Çünkü RAB sapkınlardan tiksinir,
      Ama doğruların candan dostudur.
    ozd.3:33 RAB kötülerin evini lanetler,
      Doğruların oturduğu yeriyse kutsar.
    ozd.3:34 yak.4:6; 1pe.5:5 RAB alaycılarla alay eder,
      Ama alçakgönüllülere lütfeder.
    ozd.3:35 Bilge kişiler onuru miras alacak,
      Akılsızlara yalnız utanç kalacak.

Bilgeliğin Üstünlüğü


4.Bölüm

    ozd.4:1 Çocuklarım, babanızın uyarılarına kulak verin.
      Dikkat edin ki anlayışlı olasınız.
    ozd.4:2 Çünkü size iyi ders veriyorum,
      Ayrılmayın öğrettiğimden.
    ozd.4:3 Ben bir çocukken babamın evinde,
      Annemin körpecik tek yavrusuyken,
    ozd.4:4 Babam bana şunu öğretti:
      «Söylediklerime yürekten sarıl,
      Buyruklarımı yerine getir ki yaşayasın.
    ozd.4:5 Bilgeliği ve aklı sahiplen,
      Söylediklerimi unutma, onlardan sapma.
    ozd.4:6 Bilgelikten ayrılma, o seni korur.
      Sev onu, seni gözetir.
    ozd.4:7 Bilgeliğe ilk adım onu sahiplenmektir.
      Bütün servetine mal olsa da akla sahip çık.
    ozd.4:8 Onu el üstünde tut, o da seni yüceltecek,
      Ona sarılırsan seni onurlandıracak.
    ozd.4:9 Başına zarif bir çelenk,
      Görkemli bir taç giydirecektir.»

    ozd.4:10 Dinle oğlum, sözlerimi benimse ki,
      Uzasın ömrün.
    ozd.4:11 Seni bilgelik yolunda eğitir,
      Doğru yollara yöneltirim.
    ozd.4:12 Ayakların takılmadan yürür,
      Sürçmeden koşarsın.
    ozd.4:13 Aldığın terbiyeye sarıl, bırakma,
      Onu uygula, çünkü odur yaşamın.
    ozd.4:14 Kötülerin yoluna ayak basma,
      Yürüme alçakların yolunda,
    ozd.4:15 O yoldan sakın, yakınından bile geçme,
      Yönünü değiştirip geç.
    ozd.4:16 Çünkü kötülük etmedikçe uyuyamaz onlar,
      Uykuları kaçar saptırmadıkça birilerini.
    ozd.4:17 Yedikleri ekmek kötülük,
      İçtikleri şarap zorbalık ürünüdür.
    ozd.4:18 Oysa doğruların yolu şafak ışığı gibidir,
      Giderek öğle güneşinin parlaklığına erişir.
    ozd.4:19 Kötülerin yoluysa zifiri karanlık gibidir,
      Neden tökezlediklerini bilmezler.
    ozd.4:20 Oğlum, sözlerime dikkat et,
      Dediklerime kulak ver.
    ozd.4:21 Aklından çıkmasın bunlar,
      Onları yüreğinde sakla.
    ozd.4:22 Çünkü onları bulan için yaşam,
      Bedeni için şifadır bunlar.
    ozd.4:23 Her şeyden önce de yüreğini koru,
      Çünkü yaşam ondan kaynaklanır.
    ozd.4:24 Yalan çıkmasın ağzından,
      Uzak tut dudaklarını sapık sözlerden.
    ozd.4:25 Gözlerin hep ileriye baksın,
      Dosdoğru önüne!
    ozd.4:26 ibr.12:12-13 Gideceğin yolu düzle,
      O zaman bütün işlerin sağlam olur.
    ozd.4:27 Sapma sağa sola,
      Ayağını kötülükten uzak tut.

Zinaya Karşı Uyarı


5.Bölüm

    ozd.5:1 Oğlum, bilgeliğime dikkat et,
      Akıllıca sözlerime kulak ver.
    ozd.5:2 Böylelikle her zaman sağgörülü olur,
      Dudaklarınla bilgiyi korursun.
    ozd.5:3 Zina eden kadının bal damlar dudaklarından,
      Ağzı daha yumuşaktır zeytinyağından.
    ozd.5:4 Ama sonu pelinotu kadar acı,
      İki ağızlı kılıç kadar keskindir.
    ozd.5:5 Ayakları ölüme gider,
      Adımları ölüler diyarına ulaşır.
    ozd.5:6 Yaşama giden yolu hiç düşünmez,
      Yolları dolaşıktır, ama farkında değil.
    ozd.5:7 Oğlum, şimdi beni dinle,
      Ağzımdan çıkan sözlerden ayrılma.
    ozd.5:8 Öyle kadınlardan uzak dur,
      Yaklaşma evinin kapısına.
    ozd.5:9 Yoksa onurunu başkalarına,
      Yıllarını bir gaddara kaptırırsın.
    ozd.5:10 Varını yoğunu yer bitirir yabancılar,
      Emeğin başka birinin evini bayındır kılar.
    ozd.5:11 Ah çekip inlersin ömrünün son günlerinde,
      Etinle bedenin tükendiğinde.
    ozd.5:12 «Eğitilmekten neden bu kadar nefret ettim,
      Yüreğim uyarıları neden önemsemedi?» dersin.
    ozd.5:13 «Öğretmenlerimin sözünü dinlemedim,
      Beni eğitenlere kulak vermedim.
    ozd.5:14 Halkın ve topluluğun arasında
      Tam bir yıkımın eşiğine gelmişim.»
    ozd.5:15 Suyu kendi sarnıcından,
      Kendi kuyunun kaynağından iç.
    ozd.5:16 Pınarların sokakları,
      Akarsuların meydanları mı sulamalı?
    ozd.5:17 Yalnız senin olsun onlar,
      Paylaşma yabancılarla.
    ozd.5:18 Çeşmen bereketli olsun
      Ve gençken evlendiğin karınla mutlu ol.
    ozd.5:19 Sevimli bir geyik, zarif bir ceylan gibi,
      Hep seni doyursun memeleri.
      Aşkıyla sürekli coş.
    ozd.5:20 Oğlum, neden ahlaksız bir kadınla coşasın,
      Neden başka birinin karısını koynuna alasın?
    ozd.5:21 RAB insanın tuttuğu yolu gözler,
      Attığı her adımı denetler.
    ozd.5:22 Kötü kişiyi kendi suçları ele verecek,
      Günahının kemendi kıskıvrak bağlayacak onu.
    ozd.5:23 Aşırı ahmaklığı onu yoldan çıkaracak,
      Terbiyeyi umursamadığı için ölecek.

Tuzaklara Dikkat Et!


6.Bölüm

    ozd.6:1 Oğlum, eğer birine kefil oldunsa,
      Onun borcunu yüklendinse,
    ozd.6:2 Düştünse tuzağa kendi sözlerinle,
      Ağzının sözleriyle yakalandınsa,
    ozd.6:3 O kişinin eline düştün demektir.
      Oğlum, şunu yap ve kendini kurtar:
      Git, yere kapan onun önünde,
      Ona yalvar yakar.
    ozd.6:4 Gözlerine uyku girmesin,
      Ağırlaşmasın göz kapakların.
    ozd.6:5 Avcının elinden ceylan gibi,
      Kuşbazın elinden kuş gibi kurtar kendini.

    ozd.6:6 Ey tembel kişi, git, karıncalara bak,
      Onların yaşamından bilgelik öğren.
    ozd.6:7 Başkanları, önderleri ya da yöneticileri olmadığı halde,
    ozd.6:8 Yazın erzaklarını biriktirirler,
      Yiyeceklerini toplarlar biçim mevsiminde.
    ozd.6:9 Ne zamana dek yatacaksın, ey tembel kişi?
      Ne zaman kalkacaksın uykundan?
    ozd.6:10 ozd.24:33-34 «Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım,
      Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım» demeye kalmadan,
    ozd.6:11 Yokluk bir haydut gibi,
      Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.

    ozd.6:12 Ağzında yalanla dolaşan kişi,
      Soysuz ve fesatçıdır.
    ozd.6:13 Göz kırpar, bir sürü ayak oyunu,
      El kol hareketleri yapar,
    ozd.6:14 Ahlaksız yüreğinde kötülük tasarlar,
      Çekişmeler yaratır durmadan.
    ozd.6:15 Bu yüzden ansızın yıkıma uğrayacak,
      Birdenbire çaresizce yok olacak.
    ozd.6:16 RAB'bin nefret ettiği altı şey,
      İğrendiği yedi şey vardır:
    ozd.6:17 Gururlu gözler,
      Yalancı dil,
      Suçsuz kanı döken eller,
    ozd.6:18 Düzenbaz yürek,
      Kötülüğe seğirten ayaklar,
    ozd.6:19 Yalan soluyan yalancı tanık
      Ve kardeşler arasında çekişme yaratan kişi.

Zinaya Karşı Bir Uyarı Daha



    ozd.6:20 Oğlum, babanın buyruklarına uy,
      Annenin öğrettiklerinden ayrılma.
    ozd.6:21 Bunlar sürekli yüreğinin bağı olsun,
      Tak onları boynuna.
    ozd.6:22 Yolunda sana rehber olacak,
      Seni koruyacaklar yattığın zaman;
      Söyleşecekler seninle uyandığında.
    ozd.6:23 Bu buyruklar sana çıra,
      Öğretilenler ışıktır.
      Eğitici uyarılar yaşam yolunu gösterir.
    ozd.6:24 Seni kötü kadından,
      Başka birinin karısının yaltaklanan dilinden
      Koruyacak olan bunlardır.
    ozd.6:25 Böyle kadınların güzelliği seni ayartmasın,
      Bakışları seni tutsak etmesin.
    ozd.6:26 Çünkü fahişe yüzünden insan bir lokma ekmeğe muhtaç kalır,b2 
      Başkasının karısıyla yatmak da kişinin canına mal olur.
    ozd.6:27 İnsan koynuna ateş alır da,
      Giysisi yanmaz mı?
    ozd.6:28 Korlar üzerinde yürür de,
      Ayakları kavrulmaz mı?
    ozd.6:29 Başkasının karısıyla yatan adamın durumu budur.
      Böyle bir ilişkiye giren cezasız kalmaz.
    ozd.6:30 Aç hırsız karnını doyurmak için çalıyorsa,
      Kimse onu hor görmez.
    ozd.6:31 Ama yakalanırsa, çaldığının yedi katını ödemek zorunda;
      Varını yoğunu vermek anlamına gelse bile.
    ozd.6:32 Zina eden adam sağduyudan yoksundur.
      Yaptıklarıyla kendini yok eder.
    ozd.6:33 Payına düşen dayak ve onursuzluktur,
      Asla kurtulamaz utançtan.
    ozd.6:34 Çünkü kıskançlık kocanın öfkesini azdırır,
      Öç alırken acımasız olur.
    ozd.6:35 Hiçbir fidye kabul etmez,
      Gönlünü alamazsın armağanların çokluğuyla.

7.Bölüm

    ozd.7:1 Oğlum, sözlerimi yerine getir,
      Aklında tut buyruklarımı.
    ozd.7:2 Buyruklarımı yerine getir ki, yaşayasın.
      Öğrettiklerimi gözünün bebeği gibi koru.
    ozd.7:3 Onları yüzük gibi parmaklarına geçir,
      Yüreğinin levhasına yaz.
    ozd.7:4 Bilgeliğe, «Sen kızkardeşimsin»,
      Akla, «Akrabamsın» de.
    ozd.7:5 Zina eden kadından,
      Yaltaklanan ahlaksız kadından seni koruyacak olan bunlardır.

    ozd.7:6 Evimin penceresinden,
      Kafesin ardından dışarıyı seyrederken,
    ozd.7:7 Bir sürü toy gencin arasında,
      Sağduyudan yoksun bir delikanlı çarptı gözüme.
    ozd.7:8 ozd.7:9 Akşamüzeri, alaca karanlıkta,
      Akşam karanlığı çökerken,
      O kadının oturduğu sokağa saptığını,
      Onun evine yöneldiğini gördüm.
    ozd.7:10 Derken kadın onu karşıladı,
      Fahişe kılığıyla sinsice.
    ozd.7:11 Yaygaracı, dik başlı biriydi kadın.
      Bir an bile durmaz evde.
    ozd.7:12 Kâh sokakta, kâh meydanlardadır.
      Sokak başlarında pusuya yatar.
    ozd.7:13 Delikanlıyı tutup öptü,
      Yüzü kızarmadan ona şöyle dedi:
    ozd.7:14 «Esenlik kurbanlarımı kesmek zorundaydım,
      Adak sözümü bugün yerine getirdim.
    ozd.7:15 Bunun için seni karşılamaya, seni aramaya çıktım,
      İşte buldum seni!
    ozd.7:16 Döşeğime Mısır ipliğinden dokunmuş
      Renkli örtüler serdim.
    ozd.7:17 Yatağıma mür, öd
      Ve tarçın serptim.
    ozd.7:18 Haydi gel, sabaha dek doya doya sevişelim,
      Aşktan zevk alalım.
    ozd.7:19 Kocam evde değil,
      Uzun bir yolculuğa çıktı.
    ozd.7:20 Yanına para torbasını aldı,
      Dolunaydan önce eve dönmeyecek.»
    ozd.7:21 Onu bir sürü çekici sözlerle baştan çıkardı,
      Tatlı diliyle peşinden sürükledi.
    ozd.7:22 Kesimevine götürülen öküz gibi
      Hemen izledi onu delikanlı;
      Tuzağa düşen geyik gibi,
    ozd.7:23 Ciğerini bir ok delene kadar;
      Kapana koşan bir kuş gibi,
      Bunun yaşamına mal olacağını bilmeden.
    ozd.7:24 Çocuklarım, şimdi dinleyin beni,
      Kulak verin söylediklerime,
    ozd.7:25 Sakın o kadına gönül vermeyin,
      Onun yolundan gitmeyin.
    ozd.7:26 Yere serdiği bir sürü kurbanı var,
      Öldürdüğü kişilerin sayısı pek çok.
    ozd.7:27 Ölüler diyarına giden yoldur onun evi,
      Ölüm odalarına götürür.

Bilgeliğe Kulak Ver


8.Bölüm

    ozd.8:1 ozd.1:20-21 Bilgelik çağırıyor,
      Akıl sesini yükseltiyor.
    ozd.8:2 Yol kenarındaki tepelerin başında,
      Yolların birleştiği yerde duruyor o.
    ozd.8:3 Kentin girişinde, kapıların yanında,
      Sesini yükseltiyor:
    ozd.8:4 «Ey insanlar, size sesleniyorum,
      Çağrım insan soyunadır!
    ozd.8:5 Ey bön kişiler, ihtiyatlı olmayı öğrenin;
      Sağduyulu olmayı öğrenin, ey akılsızlar!
    ozd.8:6 Söylediğim yetkin sözleri dinleyin,
      Ağzımı doğruları söylemek için açarım.
    ozd.8:7 Ağzım gerçeği duyurur,
      Çünkü dudaklarım kötülükten iğrenir.
    ozd.8:8 Ağzımdan çıkan her söz doğrudur,
      Yoktur eğri ya da sapık olanı.
    ozd.8:9 Apaçıktır hepsi anlayana,
      Bilgiye erişen, doğruluğunu bilir onların.
    ozd.8:10 Gümüş yerine terbiyeyi,
      Saf altın yerine bilgiyi edinin.
    ozd.8:11 Çünkü bilgelik mücevherden değerlidir,
      Dilediğin hiçbir şey onunla kıyaslanamaz.

    ozd.8:12 Ben bilgelik olarak ihtiyatı kendime konut edindim.
      Bilgi ve sağgörü bendedir.
    ozd.8:13 RAB'den korkmak kötülükten nefret etmek demektir.
      Kibirden, küstahlıktan,
      Kötü yoldan, sapık ağızdan nefret ederim.
    ozd.8:14 Öğüt ve sağlam karar bana özgüdür.
      Akıl ve güç kaynağı benim.
    ozd.8:15 Krallar sayemde egemenlik sürer,
      Hükümdarlar adil kurallar koyar.
    ozd.8:16 Önderler, adaletle yöneten soylular
      Sayemde yönetirler.
    ozd.8:17 Beni sevenleri ben de severim,
      Gayretle arayan beni bulur.
    ozd.8:18 Zenginlik ve onur,
      Kalıcı değerler ve bolluk bendedir.
    ozd.8:19 Meyvem altından, saf altından,
      Ürünüm seçme gümüşten daha iyidir.
    ozd.8:20 Doğruluk yolunda,
      Adaletin izinden yürürüm.
    ozd.8:21 Böylelikle, beni sevenleri servet sahibi yapar,
      Hazinelerini doldururum.
    ozd.8:22 vah.3:14-15 RAB yaratma işine başladığında
      İlk beni yarattı,
    ozd.8:23 Dünya var olmadan önce,
      Ta başlangıçta, öncesizlikte yerimi aldım.
    ozd.8:24 Enginler yokken,
      Suları bol pınarlar yokken doğdum ben.
    ozd.8:25 ozd.8:26 Dağlar daha oluşmadan,
      Tepeler belirmeden,
      RAB dünyayı, kırları
      Ve dünyadaki toprağın zerresini yaratmadan doğdum.
    ozd.8:27 RAB gökleri yerine koyduğunda oradaydım,
      Engin denizleri ufukla çevirdiğinde,
    ozd.8:28 Bulutları oluşturduğunda,
      Denizin kaynaklarını güçlendirdiğinde,
    ozd.8:29 Sular buyruğundan öte geçmesinler diye
      Denize sınır çizdiğinde,
      Dünyanın temellerini pekiştirdiğinde,
    ozd.8:30 Baş mimar olarak O'nun yanındaydım.
      Gün be gün sevinçle dolup taştım,
      Huzurunda hep coştum.
    ozd.8:31 O'nun dünyası mutluluğum,
      İnsanları sevincimdi.
    ozd.8:32 Çocuklarım, şimdi beni dinleyin:
      Yolumu izleyenlere ne mutlu!
    ozd.8:33 Uyarılarımı dinleyin ve bilge kişiler olun,
      Görmezlikten gelmeyin onları.
    ozd.8:34 Beni dinleyen,
      Her gün kapımı gözleyen,
      Kapımın eşiğinden ayrılmayan kişiye ne mutlu!
    ozd.8:35 Çünkü beni bulan yaşam bulur
      Ve RAB'bin beğenisini kazanır.
    ozd.8:36 Beni gözardı edense kendine zarar verir,
      Benden nefret eden, ölümü seviyor demektir.»

Bilgeliği mi, Akılsızlığı mı Seveceksin?


9.Bölüm

    ozd.9:1 Bilgelik kendi evini yaptı,
      Yedi direğini yonttu.
    ozd.9:2 Hayvanlarını kesti,
      Şarabını hazırlayıp sofrasını kurdu.
    ozd.9:3 Kentin en yüksek noktalarına gönderdiği
      Hizmetçileri aracılığıyla herkesi çağırıyor:
    ozd.9:4 ozd.9:5 «Kim safsa buraya gelsin» diyor.
      Sağduyudan yoksun olanlara da,
      «Gelin, yiyeceklerimi yiyin,
      Hazırladığım şaraptan için» diyor.
    ozd.9:6 «Saflığı bırakın da yaşayın,
      Aklın yolunu izleyin.

    ozd.9:7 «Alaycıyı paylayan aşağılanmayı hak eder,
      Kötü kişiyi azarlayan hakarete uğrar.
    ozd.9:8 Alaycıyı azarlama, yoksa senden nefret eder.
      Bilge kişiyi azarlarsan, seni sever.
    ozd.9:9 Bilge kişiyi eğitirsen
      Daha bilge olur,
      Doğru kişiye öğretirsen bilgisini artırır.
    ozd.9:10 eyu.28:28; zeb.111:10; ozd.1:7 RAB korkusudur bilgeliğin temeli.
      Akıl Kutsal Olan'ı tanımaktır.
    ozd.9:11 Benim sayemde günlerin çoğalacak,
      Ömrüne yıllar katılacak.
    ozd.9:12 Bilgeysen, bilgeliğinin yararı sanadır,
      Alaycı olursan acısını yalnız sen çekersin.»

    ozd.9:13 Akılsız kadın yaygaracı
      Ve saftır, hiçbir şey bilmez.
    ozd.9:14 ozd.9:15 Evinin kapısında,
      Kentin en yüksek yerinde bir iskemleye oturur;
      Yoldan geçenleri,
      Kendi yollarından gidenleri çağırmak için,
    ozd.9:16 «Kim safsa buraya gelsin» der.
      Sağduyudan yoksun olanlara da,
    ozd.9:17 «Çalıntı su tatlı,
      Gizlice yenen yemek lezzetlidir» der.
    ozd.9:18 Ne var ki, evine girenler ölüme gittiklerini,
      Ona konuk olanlar
      Ölüler diyarının dibine indiklerini bilmezler.

Doğrulukla Kötülüğün Karşılaştırılması


10.Bölüm

    ozd.10:1 Süleyman'ın özdeyişleri:
      Bilge çocuk babasını sevindirir,
      Akılsız çocuk annesini üzer.
    ozd.10:2 Haksızca kazanılan servetin yararı yoktur,
      Ama doğruluk ölümden kurtarır.
    ozd.10:3 RAB doğru kişiyi aç komaz,
      Ama kötülerin isteğini boşa çıkarır.
    ozd.10:4 Tembel eller insanı yoksullaştırır,
      Çalışkan el zengin eder.
    ozd.10:5 Aklı başında evlat ürünü yazın toplar,
      Hasatta uyuyansa ailesinin yüzkarasıdır.
    ozd.10:6 Bereket doğru kişinin başına yağar,
      Kötülerse zorbalıklarını sözle gizler.
    ozd.10:7 Doğrular övgüyle,
      Kötüler nefretle anılır.
    ozd.10:8 Bilge kişi buyrukları kabul eder,
      Çenesi düşük ahmaksa yıkıma uğrar.
    ozd.10:9 Dürüst kişi güvenlik içinde yaşar,
      Ama hileli yoldan giden açığa vurulacaktır.
    ozd.10:10 Sinsice göz kırpan, acılara neden olur.
      Çenesi düşük ahmak da yıkıma uğrar.c3 
    ozd.10:11 Doğru kişinin ağzı yaşam pınarıdır,
      Kötülerse zorbalıklarını sözle gizlerler.
    ozd.10:12 yak.5:19-20; 1pe.4:8 Nefret çekişmeyi azdırır,
      Sevgi her suçu bağışlar.
    ozd.10:13 Akıllı kişinin dudaklarından bilgelik akar,
      Ama sağduyudan yoksun olan sırtına kötek yer.
    ozd.10:14 Bilge kişi bilgi biriktirir,
      Ahmağın ağzıysa onu yıkıma yaklaştırır.
    ozd.10:15 Zenginin serveti onun kalesidir,
      Fakirin yoksulluğu ise onu yıkıma götürür.
    ozd.10:16 Doğru kişinin ücreti yaşamdır,
      Kötünün geliriyse kendisine cezadır.
    ozd.10:17 Terbiyeye kulak veren yaşam yolunu bulur.
      Uyarıları reddedense başkalarını yoldan saptırır.
    ozd.10:18 Nefretini gizleyen kişinin dudakları yalancıdır.
      İftira yayan akılsızdır.
    ozd.10:19 Çok konuşanın günahı eksik olmaz,
      Sağduyulu kişiyse dilini tutar.
    ozd.10:20 Doğru kişinin dili saf gümüş gibidir,
      Kötünün niyetleriyse değersizdir.
    ozd.10:21 Doğru kişinin sözleri birçoklarını besler,
      Ahmaklarsa sağduyu yoksunluğundan ölür.
    ozd.10:22 RAB'bin bereketidir kişiyi zengin eden,
      RAB buna dert katmaz.
    ozd.10:23 Kötülük akılsızlar için eğlence gibidir.
      Aklı başında olanlar içinse bilgelik aynı şeydir.
    ozd.10:24 Kötü kişinin korktuğu başına gelir,
      Doğru kişiyse dileğine erişir.
    ozd.10:25 Kasırga gelince kötü kişiyi silip götürür;
      Ama doğru kişi sonsuza dek ayakta kalır.
    ozd.10:26 Dişler için sirke,
      Gözler için duman neyse,
      Tembel ulak da kendisini gönderen için öyledir.
    ozd.10:27 RAB korkusu ömrü uzatır,
      Kötülerin yıllarıysa kısadır.
    ozd.10:28 Doğrunun umudu onu sevindirir,
      Kötünün beklentileriyse boşa çıkar.
    ozd.10:29 RAB'bin yolu dürüst için sığınak,
      Fesatçı içinse yıkımdır.
    ozd.10:30 Doğru kişi hiçbir zaman sarsılmaz,
      Ama kötüler ülkede kalamaz.
    ozd.10:31 Doğru kişinin ağzı bilgelik üretir,
      Sapık dilse kesilir.
    ozd.10:32 Doğru kişinin dudakları söylenecek sözü bilir,
      Kötünün ağzındansa sapık sözler çıkar.

11.Bölüm

    ozd.11:1 RAB hileli teraziden iğrenir,
      Hilesiz tartıdansa hoşnut kalır.
    ozd.11:2 Küstahlığın ardından utanç gelir,
      Ama bilgelik alçakgönüllülerdedir.
    ozd.11:3 Erdemlinin dürüstlüğü ona yol gösterir,
      Hainin yalancılığıysa yıkıma götürür.
    ozd.11:4 Gazap günü servet işe yaramaz,
      Oysa doğruluk ölümden kurtarır.
    ozd.11:5 Dürüst insanın doğruluğu onun yolunu düzler,
      Kötü kişiyse kötülüğü yüzünden yıkılıp düşer.
    ozd.11:6 Erdemlinin doğruluğu onu kurtarır,
      Ama haini kendi hırsı ele verir.
    ozd.11:7 Kötü kişi öldüğünde umutları yok olur,
      Güvendiği güç de biter.
    ozd.11:8 Doğru kişi sıkıntıdan kurtulur,
      Onun yerine sıkıntıyı kötü kişi çeker.
    ozd.11:9 Tanrısız kişi başkalarını ağzıyla yıkıma götürür,
      Oysa doğrular bilgi sayesinde kurtulur.
    ozd.11:10 Doğruların başarısına kent bayram eder,
      Kötülerin ölümüne sevinç çığlıkları atılır.
    ozd.11:11 Dürüstlerin kutsamasıyla kent gelişir,
      Ama kötülerin ağzı kenti yerle bir eder.
    ozd.11:12 Başkasını küçük gören sağduyudan yoksundur,
      Akıllı kişiyse dilini tutar.
    ozd.11:13 Dedikoducu sır saklayamaz,
      Oysa güvenilir insan sırdaş olur.
    ozd.11:14 Yol göstereni olmayan ulus düşer,
      Danışmanı bol olan zafere gider.
    ozd.11:15 Yabancıya kefil olan mutlaka zarar görür,
      Kefaletten kaçınan güvenlik içinde yaşar.
    ozd.11:16 Sevecen kadın onur,ç4 
      Zorbalarsa yalnızca servet kazanır.
    ozd.11:17 İyilikseverin yararı kendinedir,
      Gaddarsa kendi başına bela getirir.
    ozd.11:18 Kötü kişinin kazancı aldatıcıdır,
      Doğruluk ekenin ödülüyse güvenlidir.
    ozd.11:19 Yürekten doğru olan yaşama kavuşur,
      Kötülüğün ardından giden ölümünü hazırlar.
    ozd.11:20 RAB sapık yürekliden iğrenir,
      Dürüst yaşayandan hoşnut kalır.
    ozd.11:21 Bilin ki, kötü kişi cezasız kalmaz,
      Doğruların soyuysa kurtulur.
    ozd.11:22 Sağduyudan yoksun kadının güzelliği,
      Domuzun burnundaki altın halkaya benzer.
    ozd.11:23 Doğruların isteği hep iyilikle sonuçlanır,
      Kötülerin umutlarıysa gazapla.
    ozd.11:24 Eliaçık olan daha çok kazanır,
      Hak yiyenin sonuysa yoksulluktur.
    ozd.11:25 Cömert olan bolluğa erecek,
      Başkasına su verene su verilecek.
    ozd.11:26 Halk buğday istifleyeni lanetler,
      Ama buğday satanı kutsar.
    ozd.11:27 İyiliği amaç edinen beğeni kazanır,
      Kötülüğü amaç edinense kötülüğe uğrar.
    ozd.11:28 Zenginliğine güvenen tepetaklak gidecek,
      Oysa doğrular dalındaki yaprak gibi gelişecek.
    ozd.11:29 Ailesine sıkıntı çektirenin mirası yeldir,
      Ahmaklar da bilgelerin kulu olur.
    ozd.11:30 Doğru kişinin işleri yaşam ağacının meyvesine benzer,
      Bilge kişi insanları kazanır.
    ozd.11:31 1pe.4:18 Bu dünyada doğru kişi bile cezalandırılırsa,
      Kötülerle günahlıların cezalandırılacağı kesindir.

12.Bölüm

    ozd.12:1 Terbiye edilmeyi seven bilgiyi de sever,
      Azarlanmaktan nefret eden budaladır.
    ozd.12:2 İyi kişi RAB'bin lütfuna erer,
      Ama düzenbazı RAB mahkûm eder.
    ozd.12:3 Kötülük kişiyi güvenliğe kavuşturmaz,
      Ama doğruların kökü kazılamaz.
    ozd.12:4 Erdemli kadın kocasının tacıdır,
      Edepsiz kadınsa kocasını yer bitirir.
    ozd.12:5 Doğruların tasarıları adil,
      Kötülerin öğütleri aldatıcıdır.
    ozd.12:6 Kötülerin sözleri ölüm tuzağıdır,
      Doğruların konuşmasıysa onları kurtarır.
    ozd.12:7 Kötüler yıkılıp yok olur,
      Doğru kişinin evi ayakta kalır.
    ozd.12:8 Kişi sağduyusu oranında övülür,
      Çarpık düşünceliyse küçümsenir.
    ozd.12:9 Köle sahibi olup aşağılanan
      Büyüklük taslayıp ekmeğe muhtaç olandan yeğdir.
    ozd.12:10 Doğru kişi hayvanıyla ilgilenir,
      Ama kötünün sevecenliği bile zalimcedir.
    ozd.12:11 Toprağını işleyenin ekmeği bol olur,
      Hayal peşinde koşansa sağduyudan yoksundur.
    ozd.12:12 Kötü kişi kötülerin ganimetini ister,
      Ama doğru kişilerin kökü ürün verir.
    ozd.12:13 Kötü kişinin günahlı sözleri kendisi için tuzaktır,
      Ama doğru kişi sıkıntıyı atlatır.
    ozd.12:14 İnsan ağzının ürünüyle iyiliğe doyar,
      Elinin emeğine göre de karşılığını alır.
    ozd.12:15 Ahmağın yolu kendi gözünde doğrudur,
      Bilge kişiyse öğüde kulak verir.
    ozd.12:16 Ahmak sinirlendiğini hemen belli eder,
      Ama ihtiyatlı olan aşağılanmaya aldırmaz.
    ozd.12:17 Dürüst tanık doğruyu söyler,
      Yalancı tanıksa hile solur.
    ozd.12:18 Düşünmeden söylenen sözler kılıç gibi keser,
      Bilgelerin diliyse şifa verir.
    ozd.12:19 Gerçek sözler sonsuza dek kalıcıdır,
      Oysa yalanın ömrü bir anlıktır.
    ozd.12:20 Kötülük tasarlayanın yüreği hileci,
      Barışı öğütleyenin yüreğiyse sevinçlidir.
    ozd.12:21 Doğru kişiye hiç zarar gelmez,
      Kötünün başıysa beladan kurtulmaz.
    ozd.12:22 RAB yalancı dudaklardan iğrenir,
      Ama gerçeğe uyanlardan hoşnut kalır.
    ozd.12:23 İhtiyatlı kişi bilgisini kendine saklar,
      Oysa akılsızın yüreği ahmaklığını ilan eder.
    ozd.12:24 Çalışkanların eli egemenlik sürer,
      Tembellikse köleliğe götürür.
    ozd.12:25 Kaygılı yürek insanı çökertir,
      Ama güzel söz sevindirir.
    ozd.12:26 Doğru kişi arkadaşına da yol gösterir,
      Kötünün tuttuğu yolsa kendini saptırır.
    ozd.12:27 Tembel kişi işini bitirmez,d5 
      Oysa çalışkan değerli bir servet kazanır.
    ozd.12:28 Doğru yol yaşam kaynağıdır,
      Bu yol ölümsüzlüğe götürür.

13.Bölüm

    ozd.13:1 Bilge kişi terbiye edilmeyi sever,
      Alaycı kişi azarlansa da aldırmaz.
    ozd.13:2 İyi insan ağzından çıkan sözler için ödüllendirilir,
      Ama hainlerin soluduğu zorbalıktır.
    ozd.13:3 Dilini tutan canını korur,
      Ama boşboğazın sonu yıkımdır.
    ozd.13:4 Tembel canının çektiğini elde edemez,
      Çalışkanın istekleriyse tümüyle yerine gelir.
    ozd.13:5 Doğru kişi yalandan nefret eder,
      Kötünün sözleriyse iğrençtir, yüzkarasıdır.
    ozd.13:6 Doğruluk dürüst yaşayanı korur,
      Kötülük günahkârı yıkar.
    ozd.13:7 Kimi hiçbir şeyi yokken kendini zengin gösterir,
      Kimi serveti çokken kendini yoksul gösterir.
    ozd.13:8 Kişinin serveti gün gelir canına fidye olur,
      Oysa yoksul kişi tehdide aldırmaz.
    ozd.13:9 Doğruların ışığı parlak yanar,
      Kötülerin çırası söner.
    ozd.13:10 Kibirden ancak kavga çıkar,
      Öğüt dinleyense bilgedir.
    ozd.13:11 Havadan kazanılan para yok olur,
      Azar azar biriktirenin serveti çok olur.
    ozd.13:12 Ertelenen umut hayal kırıklığına uğratır,
      Yerine gelen dilekse yaşam verir.
    ozd.13:13 Uyarılara kulak asmayan bedelini öder,
      Buyruklara saygılı olansa ödülünü alır.
    ozd.13:14 Bilgelerin öğrettikleri yaşam kaynağıdır,
      İnsanı ölüm tuzaklarından uzaklaştırır.
    ozd.13:15 Sağduyulu davranış saygınlık kazandırır,
      Hainlerin yoluysa yıkıma götürür.e6 
    ozd.13:16 İhtiyatlı kişi işini bilerek yapar,
      Akılsız kişiyse ahmaklığını sergiler.
    ozd.13:17 Kötü ulak belaya düşer,
      Güvenilir elçiyse şifa getirir.
    ozd.13:18 Terbiye edilmeye yanaşmayanı
      Yokluk ve utanç bekliyor,
      Ama azara kulak veren onurlandırılır.
    ozd.13:19 Yerine getirilen dilek mutluluk verir.
      Akılsız kötülükten uzak kalamaz.
    ozd.13:20 Bilgelerle oturup kalkan bilge olur,
      Akılsızlarla dost olansa zarar görür.
    ozd.13:21 Günahkârın peşini felaket bırakmaz,
      Doğruların ödülüyse gönençtir.
    ozd.13:22 İyi kişi torunlarına miras bırakır,
      Günahkârın servetiyse doğru kişiye kalır.
    ozd.13:23 Yoksulun tarlası bol ürün verebilir,
      Ama haksızlık bunu alıp götürür.
    ozd.13:24 Oğlundan değneği esirgeyen, onu sevmiyor demektir.
      Seven baba özenlef7  terbiye eder.
    ozd.13:25 Doğru kişinin yeterince yiyeceği vardır,
      Kötünün karnıysa aç kalır.

14.Bölüm

    ozd.14:1 Bilge kadın evini yapar,
      Ahmak kadın evini kendi eliyle yıkar.
    ozd.14:2 Doğru yolda yürüyen, RAB'den korkar,
      Yoldan sapan, RAB'bi hor görür.
    ozd.14:3 Ahmağın sözleri sırtına kötektir,
      Ama bilgenin dudakları kendisini korur.
    ozd.14:4 Öküz yoksa yemlik boş kalır,
      Çünkü bol ürünü sağlayan öküzün gücüdür.
    ozd.14:5 Güvenilir tanık yalan söylemez,
      Yalancı tanıksa yalan solur.
    ozd.14:6 Alaycı bilgeliği arasa da bulamaz,
      Akıllı içinse bilgi edinmek kolaydır.
    ozd.14:7 Akılsız kişiden uzak dur,
      Çünkü sana öğretecek bir şeyi yok.
    ozd.14:8 İhtiyatlı kişinin bilgeliği, ne yapacağını bilmektir,
      Akılsızların ahmaklığıysa aldanmaktır.
    ozd.14:9 Ahmaklar suç sunusuylag8  alay eder,
      Dürüstler ise iyi niyetlidir.
    ozd.14:10 Yürek kendi acısını bilir,
      Sevinciniyse kimse paylaşmaz.
    ozd.14:11 Kötü kişinin evi yerle bir edilecek,
      Doğru kişinin konutuysa bayındır olacak.
    ozd.14:12 ozd.16:25 Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür,
      Ama sonu ölümdür.
    ozd.14:13 Gülerken bile yürek sızlayabilir,
      Sevinç bitince acı yine görünebilir.
    ozd.14:14 Yüreği dönek olan tuttuğu yolun,
      İyi kişi de yaptıklarının ödülünü alacaktır.
    ozd.14:15 Saf kişi her söze inanır,
      İhtiyatlı olansa attığı her adımı hesaplar.
    ozd.14:16 Bilge kişi korktuğu için kötülükten uzaklaşır,
      Akılsızsa büyüklük taslayıp kendine güvenir.
    ozd.14:17 Çabuk öfkelenen ahmakça davranır,
      Düzenbazdan herkes nefret eder.
    ozd.14:18 Saf kişilerin mirası akılsızlıktır,
      İhtiyatlı kişilerin tacı ise bilgidir.
    ozd.14:19 Alçaklar iyilerin önünde,
      Kötüler doğruların kapısında eğilirler.
    ozd.14:20 Komşusu bile yoksulu sevmez,
      Oysa zenginin dostu çoktur.
    ozd.14:21 Komşuyu hor görmek günahtır,
      Ne mutlu mazluma lütfedene!
    ozd.14:22 Kötülük tasarlayan yolunu şaşırmaz mı?
      Oysa iyilik tasarlayan sevgi ve sadakat kazanır.
    ozd.14:23 Her emek kazanç getirir,
      Ama boş lakırdı yoksulluğa götürür.
    ozd.14:24 Bilgelerin tacı servetleridir,
      Akılsızlarsa ahmaklıklarıyla tanınır.h9 
    ozd.14:25 Dürüst tanık can kurtarır,
      Yalancı tanık aldatıcıdır.
    ozd.14:26 RAB'den korkan tam güvenliktedir,
      RAB onun çocuklarına da sığınak olacaktır.
    ozd.14:27 RAB korkusu yaşam kaynağıdır,
      İnsanı ölüm tuzaklarından uzaklaştırır.
    ozd.14:28 Kralın yüceliği halkının çokluğuna bağlıdır,
      Halk yok olursa hükümdar da mahvolur.
    ozd.14:29 Geç öfkelenen akıllıdır,
      Çabuk sinirlenen ahmaklığını gösterir.
    ozd.14:30 Huzurlu yürek bedenin yaşam kaynağıdır,
      Hırs ise insanı için için yer bitirir.
    ozd.14:31 Muhtacı ezen, Yaradanı'nı hor görüyor demektir.
      Yoksula acıyansa Yaradan'ı yüceltir.
    ozd.14:32 Kötü kişi uğradığı felaketle yıkılır,
      Doğru insanın ölümde bile sığınacak yeri var.
    ozd.14:33 Bilgelik akıllı kişinin yüreğinde barınır,
      Akılsızlar arasında bile kendini belli eder.
    ozd.14:34 Doğruluk bir ulusu yüceltir,
      Oysa günah herhangi bir halk için utançtır.
    ozd.14:35 Kral sağduyulu kulunu beğenir,
      Utanç getirene öfkelenir.

15.Bölüm

    ozd.15:1 Yumuşak yanıt gazabı yatıştırır,
      Oysa yaralayıcı söz öfkeyi alevlendirir.
    ozd.15:2 Bilgenin dili bilgiyi iyi kullanır,
      Akılsızın ağzındansa ahmaklık akar.
    ozd.15:3 RAB'bin gözü her yerde olanı görür,
      Kötüleri de iyileri de gözler.
    ozd.15:4 Okşayıcı dil yaşam verir,ı10 
      Çarpık dilse ruhu yaralar.
    ozd.15:5 Ahmak babasının uyarılarını küçümser,
      İhtiyatlı kişi azara kulak verir.
    ozd.15:6 Doğru kişinin evi büyük hazine gibidir,
      Kötünün geliriyse sıkıntı kaynağıdır.
    ozd.15:7 Bilgelerin dudakları bilgi yayar,
      Ama akılsızların yüreği öyle değildir.
    ozd.15:8 RAB kötülerin kurbanından iğrenir,
      Ama doğruların duası O'nu hoşnut eder.
    ozd.15:9 RAB kötü kişinin yolundan iğrenir,
      Doğruluğun ardından gideni sever.
    ozd.15:10 Yoldan sapan şiddetle cezalandırılır
      Ve azarlanmaktan nefret eden ölüme gider.
    ozd.15:11 RAB, ölüm ve yıkım diyarında olup biteni bilir,
      Nerde kaldı ki insanın yüreği!
    ozd.15:12 Alaycı kişi azarlanmaktan hoşlanmaz,
      Bilgelere gidip danışmaz.
    ozd.15:13 Mutlu yürek yüzü neşelendirir,
      Acılı yürek ruhu ezer.
    ozd.15:14 Akıllı yürek bilgi arar,
      Akılsızın ağzıysa ahmaklıkla beslenir.
    ozd.15:15 Mazlumun bütün günleri sıkıntı doludur,
      Mutlu bir yürekse sahibine sürekli ziyafettir.
    ozd.15:16 Yoksul olup RAB'den korkmak,
      Zengin olup kaygı içinde yaşamaktan yeğdir.
    ozd.15:17 Sevgi dolu bir ortamdaki sebze yemeği,
      Nefret dolu bir ortamdaki besili danadan yeğdir.
    ozd.15:18 Huysuz kişi çekişme yaratır,
      Sabırlı kişi kavgayı yatıştırır.
    ozd.15:19 Tembelin yolu dikenli çit gibidir,
      Doğrunun yoluysa ana caddeye benzer.
    ozd.15:20 Bilge çocuk babasını sevindirir,
      Akılsız çocuksa annesini küçümser.
    ozd.15:21 Sağduyudan yoksun kişi ahmaklığıyla sevinir,
      Ama akıllı insan dürüst bir yaşam sürer.
    ozd.15:22 Karşılıklı danışılmazsa tasarılar boşa çıkar,
      Danışmanların çokluğuyla başarıya ulaşılır.
    ozd.15:23 Uygun yanıt sahibini mutlu eder,
      Yerinde söylenen söz ne güzeldir!
    ozd.15:24 Sağduyulu kişi yukarıya, yaşama giden yoldadır,
      Bu da ölüler diyarına inmesini önler.
    ozd.15:25 RAB kibirlinin evini yıkar,
      Dul kadının sınırını korur.
    ozd.15:26 RAB kötünün tasarılarından iğrenir,
      Temiz düşüncelerden hoşnut kalır.i11 
    ozd.15:27 Kazanca düşkün kişi kendi evine sıkıntı verir,
      Rüşvetten nefret edense rahat yaşar.
    ozd.15:28 Doğru kişinin aklı yanıtını iyi tartar,
      Kötünün ağzı kötülük saçar.
    ozd.15:29 RAB kötülerden uzak durur,
      Oysa doğruların duasını duyar.
    ozd.15:30 Gülen gözler yüreği sevindirir,
      İyi haber bedeni ferahlatır.
    ozd.15:31 Yaşam veren uyarıları dinleyen,
      Bilgeler arasında konaklar.
    ozd.15:32 Terbiyeden kaçan kendine zarar verir,
      Azara kulak verense sağduyu kazanır.
    ozd.15:33 RAB korkusu bilgelik öğretir,
      Alçakgönüllülük de onurun önkoşuludur.

16.Bölüm

    ozd.16:1 İnsan aklıyla çok şey tasarlayabilir,
      Ama dilin vereceği yanıt RAB'dendir.
    ozd.16:2 İnsan her yaptığını temiz sanır,
      Ama niyetlerini tartan RAB'dir.
    ozd.16:3 Yapacağın işleri RAB'be emanet et,
      O zaman tasarıların gerçekleşir.
    ozd.16:4 RAB her şeyi amacına uygun yapar,
      Kötü kişinin yıkım gününü de O hazırlar.
    ozd.16:5 RAB yüreği küstah olandan iğrenir,
      Bilin ki, öyleleri cezasız kalmaz.
    ozd.16:6 Sevgi ve bağlılık suçları bağışlatır,
      RAB korkusu insanı kötülükten uzaklaştırır.
    ozd.16:7 RAB kişinin yaşayışından hoşnutsa
      Düşmanlarını bile onunla barıştırır.
    ozd.16:8 Doğrulukla kazanılan az şey
      Haksızlıkla kazanılan büyük gelirden iyidir.
    ozd.16:9 Kişi yüreğinde gideceği yolu tasarlar,
      Ama adımlarını RAB yönlendirir.
    ozd.16:10 Tanrı buyruklarını kralın ağzıyla açıklar,
      Bu nedenle kral adaleti çiğnememelidir.
    ozd.16:11 Doğru terazi ve baskül RAB'bindir,
      Bütün tartı ağırlıklarını O belirler.
    ozd.16:12 Krallar kötülükten iğrenir,
      Çünkü tahtın güvencesi adalettir.
    ozd.16:13 Kral doğru söyleyenden hoşnut kalır,
      Dürüst konuşanı sever.
    ozd.16:14 Kralın öfkesi ölüm habercisidir,
      Ama bilge kişi onu yatıştırır.
    ozd.16:15 Kralın yüzü gülüyorsa, yaşam demektir.
      Lütfu son yağmuru getiren bulut gibidir.
    ozd.16:16 Bilgelik kazanmak altından daha değerlidir,
      Akla sahip olmak da gümüşe yeğlenir.
    ozd.16:17 Dürüstlerin tuttuğu yol kötülükten uzaklaştırır,
      Yoluna dikkat eden, canını korur.
    ozd.16:18 Gururun ardından yıkım,
      Kibirli ruhun ardından da düşüş gelir.
    ozd.16:19 Mazlumlar arasında alçakgönüllü biri olmak,
      Kibirlilerle çapul malı paylaşmaktan iyidir.
    ozd.16:20 Öğüde kulak veren başarıya ulaşır,
      RAB'be güvenen mutlu olur.
    ozd.16:21 Bilge yüreklilere akıllı denir,
      Tatlı söz ikna gücünü artırır.
    ozd.16:22 Sağduyu, sahibine yaşam kaynağı,
      Ahmaklıksa ahmaklara cezadır.
    ozd.16:23 Bilgenin aklı diline yön verir,
      Dudaklarının ikna gücünü artırır.
    ozd.16:24 Hoş sözler petek balı gibidir,
      Cana tatlı ve bedene şifadır.
    ozd.16:25 ozd.14:12 Öyle yol var ki, insana düz gibi görünür,
      Ama sonu ölümdür.
    ozd.16:26 Emekçinin iştahıdır onu çalıştıran,
      Çünkü açlığı onu kamçılar.
    ozd.16:27 Alçaklar başkalarına kötülük tasarlar,
      Konuşmaları kavurucu ateş gibidir.
    ozd.16:28 Huysuz kişi çekişmeyi körükler,
      Dedikoducu can dostları ayırır.
    ozd.16:29 Zorba kişi başkalarını ayartır
      Ve onları olumsuz yola yöneltir.
    ozd.16:30 Göz kırpmak düzenbazlığa,
      Sinsi gülücükler kötülüğe işarettir.
    ozd.16:31 Ağarmış saçlar onur tacıdır,
      Doğru yaşayışla kazanılır.
    ozd.16:32 Sabırlı kişi yiğitten üstündür,
      Kendini denetleyen de kentler fethedenden üstündür.
    ozd.16:33 İnsan kura atar,
      Ama her kararı RAB verir.

17.Bölüm

    ozd.17:1 Huzur içinde kuru bir lokma,
      Kavga ve ziyafet dolu evden iyidir.
    ozd.17:2 Sağduyulu köle,
      Ailesini utanca sokan oğula egemen olur
      Ve kardeşlerle birlikte mirastan pay alır.
    ozd.17:3 Altın ocakta, gümüş potada arıtılır,
      Yüreği arıtansa RAB'dir.
    ozd.17:4 Kötü kişi fesat yüklü dudakları dinler,
      Yalancı da yıkıcı dile kulak verir.
    ozd.17:5 Yoksulla alay eden, onu yaratanı hor görür.
      Felakete sevinen cezasız kalmaz.
    ozd.17:6 Torunlar yaşlıların tacıdır,
      Çocukların övüncü anne babalarıdır.
    ozd.17:7 Kurumlu sözler ahmağa nasıl yakışmazsa,
      Soyluya da yalancı dudaklar hiç yakışmaz.
    ozd.17:8 Sahibinin gözünde rüşvet bir tılsımdır.
      Ne yapsa başarılı olur.
    ozd.17:9 Sevgi isteyen kişi suçları bağışlar,
      Olayı diline dolayansa can dostları ayırır.
    ozd.17:10 Akıllı kişiyi azarlamak,
      Akılsıza yüz darbe vurmaktan etkilidir.
    ozd.17:11 Kötü kişi ancak başkaldırmaya eğilimlidir,
      Ona gönderilecek ulak acımasız olacaktır.
    ozd.17:12 Azgınlığı üstünde bir akılsızla karşılaşmak,
      Yavrularından edilmiş dişi ayıyla karşılaşmaktan beterdir.
    ozd.17:13 İyiliğin karşılığını kötülükle ödeyenin
      Evinden kötülük eksik olmaz.
    ozd.17:14 Kavganın başlangıcı su sızıntısına benzer,
      Bir patlamaya yol açmadan çekişmeyi bırak.
    ozd.17:15 Kötüyü aklayan da, doğruyu mahkûm eden de
      RAB'bi tiksindirir.
    ozd.17:16 Akılsız biri bilgelik satın almak için niye para harcasın?
      Zaten sağduyudan yoksun!
    ozd.17:17 Dost her zaman sever,
      Kardeş sıkıntılı günde belli olur.
    ozd.17:18 Sağduyudan yoksun kişi el sıkışıp
      Başkasına kefil olur.
    ozd.17:19 Başkaldırıyı seven kavgayı sever,
      Kapısını yüksek yapan yıkımına davetiye çıkarır.
    ozd.17:20 Sapık yürekli kişi iyilik beklememeli.
      Diliyle aldatan da belaya düşer.
    ozd.17:21 Akılsız kendisini doğurana derttir,
      Ahmağın babası sevinç nedir bilmez.
    ozd.17:22 İç ferahlığı sağlık getirir,
      Ezik ruh ise bedeni yıpratır.
    ozd.17:23 Kötü kişi adaleti saptırmak için
      Gizlice rüşvet alır.
    ozd.17:24 Akıllı kişi gözünü bilgelikten ayırmaz,
      Akılsızın gözüyse hep sağda soldadır.
    ozd.17:25 Akılsız çocuk babasına üzüntü,
      Annesine acı verir.
    ozd.17:26 Ne suçsuza ceza kesmek iyidir,
      Ne de görevliyi dürüst davrandığı için dövmek...
    ozd.17:27 Bilgili kişi az konuşur,
      Akıllı kişi sakin ruhludur.
    ozd.17:28 Çenesini tutup susan ahmak bile
      Bilge ve akıllı sayılır.

18.Bölüm

    ozd.18:1 Geçimsiz kişi kendi çıkarı peşindedir,
      İyi öğüde hep karşı çıkar.
    ozd.18:2 Akılsız kişi bir şey anlamaktan çok
      Kendi düşüncelerini açmaktan hoşlanır.
    ozd.18:3 Kötülüğü aşağılanma,
      Ayıbı utanç izler.
    ozd.18:4 Bilge kişinin ağzından çıkan sözler derin sular gibidir,
      Bilgelik pınarı da coşkun bir akarsu.
    ozd.18:5 Kötüyü kayırmak da,
      Suçsuzdan adaleti esirgemek de iyi değildir.
    ozd.18:6 Akılsızın dudakları çekişmeye yol açar,
      Ağzı da dayağı davet eder.
    ozd.18:7 Akılsızın ağzı kendisini mahveder,
      Dudakları da canına tuzaktır.
    ozd.18:8 Dedikodu tatlı lokma gibidir,
      İnsanın ta içine işler.
    ozd.18:9 İşini savsaklayan kişi
      Yıkıcıya kardeştir.
    ozd.18:10 RAB'bin adı güçlü kuledir,
      Ona sığınan doğru kişi için korunaktır.
    ozd.18:11 Zengin servetini bir kale,
      Aşılmaz bir sur sanır.
    ozd.18:12 Yürekteki gururu düşüş,
      Alçakgönüllülüğü ise onur izler.
    ozd.18:13 Dinlemeden yanıt vermek
      Ahmaklık ve utançtır.
    ozd.18:14 İnsanın ruhu hastalıkta ona destektir.
      Ama ezik ruh nasıl dayanabilir?
    ozd.18:15 Akıllı kişi bilgiyi satın alır,
      Bilgenin kulağı da bilgi peşindedir.
    ozd.18:16 Armağan, verenin yolunu açar
      Ve kendisini büyüklerin önüne çıkartır.
    ozd.18:17 Duruşmada ilk konuşan haklı görünür,
      Başkası çıkıp onu sorgulayana dek.
    ozd.18:18 Kura çekişmeleri sona erdirir,
      Güçlü rakipleri uzlaştırır.
    ozd.18:19 Gücenmiş kardeş surlu kentten daha zor elde edilir.
      Çekişme sürgülü kale kapısı gibidir.
    ozd.18:20 İnsanın karnı ağzının meyvesiyle,
      Dudaklarının ürünüyle doyar.
    ozd.18:21 Dil ölüme de götürebilir, yaşama da;
      Konuşmayı seven, dilin meyvesine katlanmak zorundadır.
    ozd.18:22 İyi bir eş bulan iyilik bulur
      Ve RAB'bin lütfuna erer.
    ozd.18:23 Yoksul acınma dilenir,
      Zenginin yanıtıysa serttir.
    ozd.18:24 Yıkıma götüren dostlar vardır,j12 
      Ama öyle dost var ki, kardeşten yakındır insana.

19.Bölüm

    ozd.19:1 Dürüst yaşayan bir yoksul olmak,
      Yalancı bir akılsız olmaktan yeğdir.
    ozd.19:2 Bilgisiz heves işe yaramaz,
      Acelecilik insanı yanılgıya düşürür.
    ozd.19:3 İnsanın ahmaklığı yaşamını yıkar,
      Yine de içinden RAB'be öfkelenir.
    ozd.19:4 Zenginlik dost üstüne dost kazandırır.
      Oysa yoksulun dostu onu yüzüstü bırakır.
    ozd.19:5 Yalancı tanık cezasız kalmaz,
      Yalan soluyan kurtulamaz.
    ozd.19:6 Birçokları önemli kişinin gözüne girmek
      Ve eli açık olanın dostu olmak ister.
    ozd.19:7 Yoksulun akrabaları bile onu sevmezse,
      Dostlarının ondan uzak duracağı daha da kesindir.
      Ne kadar yalvarsa ona yaklaşmazlar.
    ozd.19:8 Sağduyulu olan canını sever,
      Aklı izleyen bolluğa kavuşur.
    ozd.19:9 Yalancı tanık cezasız kalmaz,
      Yalan soluyan yok olur.
    ozd.19:10 Akılsızın gösterişli bir yaşam sürmesi uygun değilse,
      Kölelerin önderlere egemen olması
      Hiç uygun değildir.
    ozd.19:11 Sağduyulu kişi sabırlıdır,
      Kusurları hoş görmesi ona onur kazandırır.
    ozd.19:12 Kralın öfkesi genç aslanın kükreyişine benzer,
      Lütfuysa otların üzerine düşen çiy gibidir.
    ozd.19:13 Akılsız çocuk babasının başına beladır,
      Dırdır eden kadın sürekli damlayan su gibidir.
    ozd.19:14 Ev ve servet babadan mirastır,
      Ama sağduyulu kadın RAB'bin armağanıdır.
    ozd.19:15 Tembellik insanı uyuşukluğa iter,
      Haylaz kişi de aç kalır.
    ozd.19:16 Tanrı buyruğuna uyan canını korur,
      Gitmesi gereken yolları umursamayan ölür.
    ozd.19:17 Yoksula acıyan kişi RAB'be ödünç vermiş olur,
      Yaptığı iyilik için RAB onu ödüllendirir.
    ozd.19:18 Henüz umut varken çocuğunu eğit,
      Onun yıkımına neden olma.
    ozd.19:19 Huysuz insan cezasını çekmelidir.
      Onu bir kere kurtarsan da, hep aynı şeyi yapman gerekir.
    ozd.19:20 Öğüde kulak ver, terbiyeyi kabul et ki,
      Ömrünün kalan kısmı boyunca bilge olasın.
    ozd.19:21 İnsan yüreğinde çok şey tasarlar,
      Ama gerçekleşen, RAB'bin amacıdır.
    ozd.19:22 İnsandan istenen vefadır,
      Yoksul olmak yalancı olmaktan yeğdir.
    ozd.19:23 RAB korkusu
      Doygun ve dertsiz bir yaşama kavuşturur.
    ozd.19:24 Tembel sahana daldırdığı elini
      Ağzına geri götürmek bile istemez.
    ozd.19:25 Alaycıyı döversen bön kişi ibret alır,
      Akıllı kişiyi azarlarsan bilgisine bilgi katar.
    ozd.19:26 Babasına saldıran, annesini kovan çocuk,
      Ailesinin utancı ve yüzkarasıdır.
    ozd.19:27 Oğlum, uyarılara kulağını tıkarsan,
      Bilgi kaynağı sözlerden saparsın.
    ozd.19:28 Niyeti bozuk tanık adaletle eğlenir,
      Kötülerin ağzı fesatla beslenir.
    ozd.19:29 Alaycılar için ceza,
      Akılsızların sırtı için kötek hazırdır.

20.Bölüm

    ozd.20:1 Şarap insanı alaycı, içki gürültücü yapar,
      Onun etkisiyle yoldan sapan bilge değildir.
    ozd.20:2 Kralın öfkesi genç aslanın kükreyişine benzer,
      Onu kızdıran canından olur.
    ozd.20:3 Kavgadan kaçınmak insan için onurdur,
      Oysa her ahmak tartışmaya hazırdır.
    ozd.20:4 Sonbaharda çift sürmeyen tembel,
      Hasatta aradığını bulamaz.
    ozd.20:5 İnsanın niyetleri derin bir kuyunun suları gibidir,
      Akıllı kişi onları açığa çıkarır.
    ozd.20:6 İnsanların çoğu, «Vefalıyım» der.
      Ama sadık birini kim bulabilir?
    ozd.20:7 Doğru ve dürüst bir babaya
      Sahip olan çocuklara ne mutlu!
    ozd.20:8 Yargı kürsüsünde oturan kral,
      Kötülüğü gözleriyle ayıklar.
    ozd.20:9 Kim, «Yüreğimi pak kıldım,
      Günahımdan arındım» diyebilir?
    ozd.20:10 RAB hileli tartıdan da, hileli ölçüden de tiksinir.
    ozd.20:11 Çocuk bile eylemleriyle kendini belli eder,
      Yaptıkları pak ve doğru mu, değil mi, anlaşılır.
    ozd.20:12 İşiten kulağı da gören gözü de
      RAB yaratmıştır.
    ozd.20:13 Uykuyu seversen yoksullaşırsın,
      Uyanık durursan ekmeğin bol olur.
    ozd.20:14 Alıcı, «İşe yaramaz, işe yaramaz» der,
      Ama alıp gittikten sonra aldığıyla övünür.
    ozd.20:15 Bol bol altının, mücevherin olabilir,
      Ama bilgi akıtan dudaklar daha değerlidir.
    ozd.20:16 Tanımadığı birine kefil olanın giysisini al;
      Bir yabancı için yapıyorsa bunu,
      Giysisini rehin tut.
    ozd.20:17 Hileyle kazanılan yiyecek insana tatlı gelir,
      Ama sonra ağza dolan çakıl gibidir.
    ozd.20:18 Tasarılarını danışarak yap,
      Yöntemlere uyarak savaş.
    ozd.20:19 Dedikoducu sır saklayamaz,
      Bu nedenle ağzı gevşek olanla arkadaşlık etme.
    ozd.20:20 Annesine ya da babasına sövenin
      Işığı zifiri karanlıkta sönecek.
    ozd.20:21 Tez elde edilen mirasın
      Sonu bereketli olmaz.
    ozd.20:22 «Bu kötülüğü sana ödeteceğim» deme;
      RAB'bi bekle, O seni kurtarır.
    ozd.20:23 RAB hileli tartıdan tiksinir,
      Hileli teraziden hoşlanmaz.
    ozd.20:24 İnsanın adımlarını RAB yönlendirir;
      Öyleyse insan tuttuğu yolu nasıl anlayabilir?
    ozd.20:25 Düşünmeden adakta bulunmak
      Sakıncalıdır.
    ozd.20:26 Bilge kral kötüleri ayıklar,
      Harman döver gibi cezalandırır.
    ozd.20:27 İnsanın ruhu RAB'bin ışığıdır,
      İç varlığın derinliklerine işler.
    ozd.20:28 Sevgi ve sadakat kralın güvencesidir.
      Onun tahtını sağlamlaştıran sevgidir.
    ozd.20:29 Gençlerin görkemi güçleri,
      Yaşlıların onuru ağarmış saçlardır.
    ozd.20:30 Yaralayan darbeler kötülüğü temizler,
      Kötek iç varlığın derinliklerini paklar.

21.Bölüm

    ozd.21:1 Kralın yüreği RAB'bin elindedir,
      Kanaldaki su gibi onu istediği yöne çevirir.
    ozd.21:2 İnsan izlediği her yolun doğru olduğunu sanır,
      Ama niyetlerini tartan RAB'dir.
    ozd.21:3 RAB kendisine kurban sunulmasından çok,
      Doğruluğun ve adaletin yerine getirilmesini ister.
    ozd.21:4 Küstah bakışlar ve kibirli yürek
      Kötülerin çırası ve günahıdır.
    ozd.21:5 Çalışkanın tasarıları hep bollukla,
      Her türlü acelecilik hep yoklukla sonuçlanır.
    ozd.21:6 Yalan dolanla yapılan servet,
      Sis gibi geçicidir ve ölüm tuzağıdır.
    ozd.21:7 Kötülerin zorbalığı kendilerini süpürüp götürür,
      Çünkü doğru olanı yapmaya yanaşmazlar.
    ozd.21:8 Suçlunun yolu dolambaçlı,
      Pak kişinin yaptıklarıysa dosdoğrudur.
    ozd.21:9 Kavgacı kadınla aynı evde oturmaktansa,
      Damın köşesinde oturmak yeğdir.
    ozd.21:10 Kötünün can attığı kötülüktür,
      Hiç kimseye acımaz.
    ozd.21:11 Alaycı cezalandırılınca bön kişi akıllanır,
      Bilge olan öğretilenden bilgi kazanır.
    ozd.21:12 Adil Olan, kötünün evini dikkatle gözler
      Ve kötüleri yıkıma uğratır.
    ozd.21:13 Yoksulun feryadına kulağını tıkayanın
      Feryadına yanıt verilmeyecektir.
    ozd.21:14 Gizlice verilen armağan öfkeyi,
      Koyna sokuşturulan rüşvet de kızgın gazabı yatıştırır.
    ozd.21:15 Hak yerine gelince doğru kişi sevinir,
      Fesatçı dehşete düşer.
    ozd.21:16 Sağduyudan uzaklaşan,
      Kendini ölüler arasında bulur.
    ozd.21:17 Zevkine düşkün olan yoksullaşır,
      Şaraba ve zeytinyağına düşkün kişi de zengin olmaz.
    ozd.21:18 Kötü kişi doğru kişinin fidyesidir,
      Hain de dürüstün.
    ozd.21:19 Çölde yaşamak,
      Can sıkıcı ve kavgacı kadınla yaşamaktan yeğdir.
    ozd.21:20 Bilgenin evi değerli eşya ve zeytinyağıyla doludur,
      Akılsızsa malını har vurup harman savurur.
    ozd.21:21 Doğruluğun ve sevginin ardından koşan,
      Yaşam, gönenç ve onur bulur.
    ozd.21:22 Bilge kişi güçlülerin kentine saldırıp
      Güvendikleri kaleyi yıkar.
    ozd.21:23 Ağzını ve dilini tutan
      Başını beladan korur.
    ozd.21:24 Gururlu, küstah ve alaycı:
      Bunlar kas kas kasılan insanın adlarıdır.
    ozd.21:25 Tembelin isteği onu ölüme götürür,
      Çünkü elleri çalışmaktan kaçınır;
    ozd.21:26 Bütün gün isteklerini sıralar durur,
      Oysa doğru kişi esirgemeden verir.
    ozd.21:27 Kötülerin sunduğu kurban iğrençtir,
      Hele bunu kötü niyetle sunarlarsa.
    ozd.21:28 Yalancı tanık yok olur,
      Dinlemeyi bilenin tanıklığıysa inandırıcıdır.
    ozd.21:29 Kötü kişi kendine güçlü bir görünüm verir,
      Erdemli insansa tuttuğu yoldan emindir.
    ozd.21:30 RAB'be karşı başarılı olabilecek
      Bilgelik, akıl ve tasarı yoktur.
    ozd.21:31 At savaş günü için hazır tutulur,
      Ama zafer sağlayan RAB'dir.

22.Bölüm

    ozd.22:1 İyi ad büyük servetten,
      Saygınlık gümüş ve altından yeğdir.
    ozd.22:2 Zenginle yoksulun ortak yönü şu:
      Her ikisini de RAB yarattı.
    ozd.22:3 İhtiyatlı kişi tehlikeyi görünce saklanır,
      Bönse öne atılır ve zarar görür.
    ozd.22:4 Alçakgönüllülüğün ve RAB korkusunun ödülü,
      Zenginlik, onur ve yaşamdır.
    ozd.22:5 Kötünün yolu diken ve tuzakla doludur.
      Canını korumak isteyen bunlardan uzak durur.
    ozd.22:6 Çocuğu tutması gereken yola göre yetiştir,
      Yaşlandığında o yoldan ayrılmaz.
    ozd.22:7 Zengin yoksullara egemen olur,
      Borç alan borç verenin kulu olur.
    ozd.22:8 Fesat eken dert biçer,
      Gazabının değneği yok olur.
    ozd.22:9 Cömert olan kutsanır,
      Çünkü yemeğini yoksullarla paylaşır.
    ozd.22:10 Alaycıyı kov, kavga biter;
      Çekişme ve aşağılamalar da sona erer.
    ozd.22:11 Yürek temizliğini ve güzel sözleri seven,
      Kralın dostluğunu kazanır.
    ozd.22:12 RAB bilgiyi gözetip korur,
      Hainin sözlerini ise altüst eder.
    ozd.22:13 Tembel der ki, «Dışarda aslan var,
      Sokağa çıksam beni parçalar.»
    ozd.22:14 Sokak kadınının ağzı dipsiz çukur gibidir,
      RAB'bin gazabına uğrayan oraya düşer.
    ozd.22:15 Akılsızlık çocuğun öz yapısındadır,
      Değnekle terbiye edilirse akılsızlıktan uzaklaşır.
    ozd.22:16 Servetini büyütmek için yoksulu ezenle
      Zengine armağan verenin sonu yoksulluktur.

Bilgeden Otuz Öğüt



    ozd.22:17 Kulak ver, bilgelerin sözlerini dinle,
      Öğrettiğimi zihnine işle.
    ozd.22:18 Sözlerimi yüreğinde saklarsan mutlu olursun,
      Onlar hep hazır olsun dudaklarında.
    ozd.22:19 RAB'be güvenmen için
      Bugün bunları sana, evet sana da bildiriyorum.
    ozd.22:20 Senin için otuz sözk13  yazdım,
      Bilgi ve öğüt s&ou